arkeoloji dunyası
GRYNEION

ARKEOLOJİ DÜNYASI

ARKEOLOJİ ETKİNLİKLERİ

ARKEOLOJİ BELGESELLERİ

ARKEOLOJİ HABERLERİ

arkeoloji haber arşivi

ARKEOLOJİ KAZI HABERLERİ

ARKEOLOJİ KAZILARI

 

ANTİK BÖLGELER

ANTİK KENTLER

ANADOLU UYGARLIKLARI

MÜZELER

TARİH ÇAĞLARI

MİTOLOJİ

Tanrılar-Tanrıçalar-Kahramanlar ve Atrübüleri

ARKEOLOJİ SÖZLÜĞÜ

ARKEOLOJİ MAKALELERİ

 

ARKEOLOJİ KİTAPLARI

ARKEOLOJİ GEZİLERİ

İST. ARK. MZ. SEMİNERİ

 

ARKEOLOJİ GEZİLERİM

ARKEO DOSTLAR

ARKEO İLGİNÇ

SÖZ SİZDE

MESAJINIZ VAR

YEREL ARAŞTIRMACILARIMIZ

ARKEOLOJİ HOCALARI

ARKEOLOJİ SİTELERİLİNKLERİ

 

 

GRYNEİON/GRYNA

 

 gryneion

Gryneion genel görüntüsü

Gryneion, İzmir Aliağa'dan 13 km. uzaklıkta, Aliağa-Yenişakran
yolu üzerinde, Çandarlı Körfezi kıyısında, Yenişakran beldesine 1 km
kala denize uzanmış yarımadadadır. Yenişakran-Temaşalık
(Çıfıtkale) denilen yerde kurulmuş bir ören yeridir.

İzmir iline uzaklığı 75 Km. 'dir. Bergama ilçesine 28 Km. Dikili İlçesine 50 Km. mesafededir.

 

 

Gryneion, antik Aiolis bölgesinin 12 kentinden
biridir.

 

Yerinde yapılan araştırmalar ve görülen kalıntılar,
zamanında önemli bir liman kenti olduğunu göstermektedir. Ünlü tarihçi
Herodot, Aiolis kentlerini sayarken Gryna diye yazmaktadır.Ünlü Apollon
tapınağının bulunduğu yerdir.

Apollon mabedi ile ünlü kentin kuruluşu kesin olarak bilinmemektedir.  gryneion

 

Strabon, Batı Anadolu'daki Apollon
mabetlerinin en ünlüsünün burada olduğunu söylemektedir.
Gryneion'un Hellen dilinde anlamı bulunmamaktadır. Büyük olasılıkla
Luwi dilinden alınarak Hellen diline uydurulmuş bir sözcüktür. Ayrıca
Amazon Kraliçelerinden Myrina'nın yardımcısı Coryne'den geldiği de
ileri sürülmüştür. Bilge UMAR Gryna edilmiş adın aslınınLuvi dilinde
KRAWANA YANİ Çıkıntı yeri olduğunu belirtiyor. Gerçekten de Temaşalık
denilen dil biçimli küçük yarımada bir çıkıntısal bir biçim
taşımakta.Umar ayrıca ilginç bir saptama daha yapıyor.Şakran Köyünün
adının öz biçiminde başına kutsal,kutlu iyi,güzel anlamına gelen
SWA-KRANA biçiminde kullanıldığını da belirtiyor.

gryneion

Gryneion, denize yakın bir
iskan olduğundan, kalıntıların araştırılması kolay olmuştur. Görülen
kalıntılar üzerine yapılan değerlendirmelerde, limanı koruduğu tahmin
edilen iki uzun dalga kıran ve küçük bir kuleye ait olduğu sanılan
blok taşlar ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, burada toplanan seramik
parçalarında değişik uygarlıkların izleri görülmektedir.


 

 

Gryneion'un tarihte ilk kez ismi M.Ö.V.yy.da Atina Deniz Birliğinin
üyesi olarak geçmiştir. Yazılı kaynaklardan öğrenildiğine göre,
Gryneion başlangıçta birliğe vergi olarak gelirinin 1/6 sını talent
olarak ödemiştir. Sonraki yıllarda bu vergi 1/3e yükseltilmiştir.

 


M.Ö. V.yy.ın sonunda Peloponnessos savaşlarında Spartaya yenilen Atina,
Anadolu'daki gücünü Perslere kaptırmıştır. Bunun sonucu olarak
Gryneion Pers Satrabına yılda 50 talent vergi vermeye başlamıştır.
Perslerin yöredeki üstünlüğü M.Ö.335e kadar sürmüştür.

gryneionB. İskender
Anadolu seferine çıkmadan önce Makedonyalı komutanı Parmeion'u ön
hazırlık ve köprü başı kurması için göndermiş, Parmeion ani bir
baskınla Gryneion'u ele geçirmiş, kenti yakıp yıkmış ve halkını da
esir etmiştir. Böylece Gryneion'un bağımsızlığı sona ermiş,

 Helenistik
dönemde de Myrina'ya bağlanmıştır. Bundan sonra kentin adı yalnızca
Apollon kutsal alanından ötürü tarihte  geçmeye başlamıştır.

Roma
çağında kent iyice sönükleşmiş, Myrina'ya bağlı bir tapınak yeri
durumuna düşmüştür. Artık tarihte burası Kehanet yeri olarak kabul
edilen Apollon tapınağı ile anılmaya başlamıştır.


M.Ö. 300 yıllarında Gryneion sikkelerinin bir yüzünde Apollon'un diğer
yüzünde ise midye kabartmaları görülmektedir. Gerçekten de Gryneion,
yakınlarında çıkan midye ve istiridyeleri ile ün yapmıştı.
Yeni Şakran köyünün yaklaşık 1 Km. güneyinde Temaşalık Burnu'nda yer
alan bu kentten hemen hemen hiçbir iz günümüze gelememiştir. Bununla
beraber Temaşalık Burnunun en yüksek kesimindeki dikdörtgen biçimli
bir alanın Apollon kutsal alanı olduğu düşünülmektedir.

APOLLON TAPINAĞI

 gryneionÇevreyeyayılmış yivli ve yivsiz sütun gövdesi parçaları bunu kanıtlamaktadır.
Ayrıca Strabon, Apollon bilicilik merkezinde beyaz mermerden yapılmış
bir mabetten söz ederken, Peusanias da tanrının en güzel korusunun
burada olduğunu belirtmiştir. Tapınak, Virgilius'da iki kere anılır.
Apollon mabedi, Texier'e göre; 19.yy. başlarında Menemen rumları tapınak yerinde kazı yaparak beyaz ve büyük mermer kütleleri buldular ve bunları yeni kiliselerinde kullandılar. Strabon'un Fransızca bir çevirisindeki bir kayda göre, tapınağın harabeleri, 18.yy. başlarında görülür bir durumdaydı. Kapısının üzerinden kopya edilmiş bir kitabe şöyledir. "Sırları keşfeden Apollon'a, Attale'in oğlu Philaette


Pilinius Gryneion limanını pek fazla önemsememiştir. Gerçekte buradaki
liman oldukça küçük olup yalnızca küçük teknelerin yararlanabileceği
bir köydür. Asıl yerleşme alanının ana kara üzerinde olduğu sanılır .
gryneionBu alanın hemen yanı başında M.Ö.500 yıllarına tarihlenen bir nekropol
ile geç Roma dönemi mozaikleri ortaya çıkarılmıştır. GRYNEION antik kentinin nekropol (mezarlık) alanının, bölgenin kuzeyinde, halen balık üretme gölü olarak kullanılan tuzla çevresinde bulunduğu bilinmektedir. Çayır kuyu mevkiinde de henüz günışığına çıkarılmamış kalıntılar mevcuttur. Resmi bir kazı çalışması henüz yapılmamıştır. Şu anda temaşalık
burnunda yüzey seramik kırıkları ile doludur. Ve zeytinlik denen
,zeytin ağaçlarının yoğun olduğu yerde antikçağ sütunları
bulunmaktadır. Ancak ilkçağ kıyı kentlerinin başına gelen GRYNA'nında
başına gelmiştir. Çünkü kentte bulunan tüm mimari elamanlar gemilerle
başka yerlerde kullanılmak üzere götürülmüştür.Şu anda Apollon
tapınağından bir iz görülmemektedir.Temaşalık burnunun kuzeyinde deniz
kıyısında sütun kalıntıları da yer yer görülebilmektedir.

Gryneion buluntuları Bergama Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir

 

 

Gryna yakınında Bergama, Elaia, Aigai, Myrina, Pitane gibi antik kentleri de
gezebilirsiniz.

Kaynak:
AİOLİS-Bilge UMAR -İnkilab yay.
Anadolu'nun tarihsel coğrafyası-Prof.Veli SEVİN-TTK yay,
Anadolu kültür tarihi-Prof.Ekrem AKURGAL-Net yay.
Eskiçağda Ege Bölgesi-George BEAN-Arion yay.
Antik Anadolu Coğrafyası-STRABON-Arkeoloji ve Sanat yay.

Charles TEXİER, Küçük Asya, II. cilt

Erkmen Senan özel araştırması

 

Bu sayfaya katkılarından dolayı ERKMEN SENAN'a teşekkür ederiz.

Fotoğraflar, ERKMEN SENAN tarafından Eylül 2006 tarihinde çekilmiştir.

 

Erkmen SENAN; arkeolojiye gönül vermiş bir RESSAM. Antik Kentlerde açtığı sergileriyle ünlü.

Antik Çağla ilgili yaptığı resimlere
http://www.lebriz.com adresinden ulaşabilirsiniz

erkmen senan

Erkmen Senan
Didyma ve İronia İzlenimleri
90.00 x 100.00 cm.
Tual üzerine akrilik

 

 
        mesaj kutusu  Konuk  Defteri     

arkeolojidunyasi@gmail.com

bana ulaşmak için yukardaki maili kullanın veya üzerine tıklayın